Wat VOICE zegt
Wanneer VOICE spreekt, wat het zegt, in welke volgorde en in welke taal, hoe het een tijd leest, en wat het liever verzwijgt dan het te laat om te roepen.
Het principe: een scorebord dat spreekt
VOICE ontvangt van FINISH dezelfde uitzending als de scoreborden van TABLEAU: de races, het klassement, de ronden. FINISH stuurt geen kant-en-klare zinnen, maar feiten (‘deze atleet heeft net een ronde gereden in 31,456 s’) en, voor elke atleet, zijn taal en zijn opties. VOICE stelt de zin samen. Daardoor:
- kunnen meerdere VOICE-computers naar dezelfde FINISH luisteren (de geluidsinstallatie voor het publiek, de koptelefoon van een trainer), elk met zijn eigen races en taal;
- kan VOICE op een andere computer draaien dan FINISH;
- herhaalt een VOICE die midden in een race opnieuw start de voorbije ronden niet: het gaat verder bij de volgende doorkomsten;
- werkt VOICE op de tijd van FINISH (gesynchroniseerde klokken): het aftellen valt precies op de seconde.
Wanneer VOICE spreekt
| Moment | Wat er wordt gezegd | Taal | Belang |
|---|---|---|---|
| Een atleet voltooit een ronde | De rondezin: ‘Justine Pelletreau, Première position, Dernier tour! 10.6’ | Van de atleet | Gewoon; hoog met de eindtijd |
| De start van een race (als de instelling dat vraagt) | ‘Paire 3’, anders de naam van de race, enkele seconden na de start | Van de computer | Hoog |
| Een atleet wordt uitgeschakeld (eliminatierace) | ‘Lotte Verhaegen, uitgeschakeld’; in het Frans ‘éliminé’, ‘éliminée’ voor een vrouwelijke atleet (haar geslacht, anders dat van de race) | Van de atleet | Hoog |
| Een annotatie van FINISH (als de instelling dat vraagt) | ‘Justine Pelletreau,’ en daarna de tekst van de annotatie | Van de atleet | Hoog |
| Een bericht dat op de computer is getypt | Het bericht | De taal die naast het veld is gekozen | Hoog |
| Het einde van een race op tijd | Het aftellen ‘5… 4… 3… 2… 1… Terminé!’ | Van de computer | Onderbreekt alles |
| De bel die FINISH verstuurt | De bel, en na een eliminatiebel een zin | Van de computer | Onderbreekt alles |
Er wordt niets omgeroepen van een race als de computer op Dempen staat, als de fiche in FINISH geen Spraaksynthese heeft, of als de race is uitgevinkt in Van FINISH ontvangen races. Er wordt niets omgeroepen van een atleet die in FINISH op stil staat.
De zin van een ronde
Hij wordt stukje voor stukje samengesteld, in de volgorde die de trainer nodig heeft: wie, waar hij staat, wat er nog rest, en dan de tijd. Elk stukje hangt af van een optie van de atleet (ingesteld in FINISH, anders de standaardopties van de computer):
| Stukje | Optie | Wat er wordt gezegd |
|---|---|---|
| Naam | Naam | Vooraan: ‘Justine Pelletreau’, ‘Justine’ of ‘Pelletreau’ (Uitgesproken naam). Niet herhaald als deze atleet net is genoemd (20 s). |
| Positie | Positie | ‘Deuxième position’, alleen als die is gewijzigd (instelling); altijd bij de finish. |
| Voltooid | Voltooid | ‘3 tours complétés’; race op tijd: ‘Temps écoulé 6 minutes’, afgerond. |
| Te gaan | Te gaan | ‘2 tours à faire’, ‘Dernier tour!’; race op tijd: ‘Reste 4 minutes’, afgerond. |
| Rondetijd | Rondetijd | ‘31.4’, volgens de leeswijze van de atleet. |
| Doelwaarde | Doelwaarde | ‘Trop vite!’ onder de minimale rondetijd van de atleet, ‘En retard!’ boven het maximum. |
| Eindtijd | Eindtijd | Eén keer, bij de finish, altijd voluit: ‘Temps final. 44.9 secondes’. |
| Snelheid | Snelheid | ‘32.5 kilomètres heure’. |
De voorbeelden zijn die van een Franstalige atleet; in het Nederlands wordt dat bijvoorbeeld ‘Tweede positie’, ‘nog 2 ronden’, ‘Te snel!’, ‘Eindtijd.’ (zie De talen). Voorbeelden met de standaardopties (naam, positie, rondetijd, te gaan, eindtijd):
| Situatie | Gezegd |
|---|---|
| Eerste doorkomst van een 1500 m op 400 m (na 300 m) | ‘Justine Pelletreau, Première position, 3 tours à faire, 25.3’ |
| Volgende ronde, nog steeds eerste | ‘Justine Pelletreau, 2 tours à faire, 30.9’ (positie ongewijzigd: niet herhaald) |
| Laatste ronde, naar de tweede plaats gezakt | ‘Justine Pelletreau, Deuxième position, Dernier tour! 31.2’ |
| Finish | ‘Justine Pelletreau, Deuxième position, 31.7, Temps final. 1 minute et 59.1 secondes’ |
| Haar rivale, ingesteld op Nederlands, in dezelfde ronde | ‘Saskia Brouwers, Eerste positie, Laatste ronde! 31,0’ |
- Alleen de naam is geen omroep: een atleet bij wie alleen de optie Naam is aangevinkt, wordt nooit omgeroepen.
- Na de finish wordt een atleet niet meer omgeroepen: zijn uitrijrondes blijven stil.
- FINISH stuurt ‘PELLETREAU, Justine’; VOICE zet dat in de juiste volgorde en in kleine letters (‘Justine Pelletreau’): sommige stemmen spellen een woord dat helemaal in hoofdletters staat. Zie De uitspraak van namen.
- Een ploegenachtervolging spreekt over de ploeg: één zin per ploeg en per ronde (‘Rouge, Première position, 2 tours à faire, 31.4’), haar eindtijd of ‘Rouge, DNF’.
De talen
Elf talen: Frans, Engels, Nederlands, Spaans, Duits, Italiaans, Pools, Japans, Chinees (Mandarijn), Koreaans en Russisch. Een atleet wordt omgeroepen in zijn eigen taal (ingesteld in FINISH), anders in de standaardtaal van de computer; een taal die VOICE niet kent, wordt met de Engelse woorden uitgesproken. Elke taal heeft haar eigen stem.
| Taal | Nog 2 ronden | Laatste ronde | Positie | Tijd |
|---|---|---|---|---|
| Français | 2 tours à faire | Dernier tour! | Première… Vingtième position, daarna ‘21e position’ | 31.4 |
| English | 2 laps to go | Last lap! | First… Third position, daarna ‘4th position’ | 31.4 |
| Nederlands | nog 2 ronden | Laatste ronde! | Eerste… Twintigste positie, daarna ‘21e positie’ | 31,4 |
| Español | quedan 2 vueltas | ¡Última vuelta! | Primera… Décima posición, daarna ‘Posición 11’ | 31,4 |
| Deutsch | noch 2 Runden | Letzte Runde! | ‘Platz 1’, ‘Platz 2’… | 31,4 |
| Italiano | mancano 2 giri | Ultimo giro! | Primo… Ventesimo posto, daarna ‘Posizione 21’ | 31,4 |
| Polski | do końca 2 okrążenia (5: okrążeń) | Ostatnie okrążenie! | Pierwsze… Dwudzieste miejsce, daarna ‘Miejsce 21’ | 31,4 |
| 日本語 | 残り2周 | ラスト1周! | 1位, 2位… | 31.4 |
| 中文(普通话) | 还剩2圈 | 最后一圈! | 第1名, 第2名… | 31.4 |
| 한국어 | 2바퀴 남았습니다 | 마지막 바퀴! | 1위, 2위… | 31.4 |
| Русский | осталось 2 круга (5: кругов; 21: остался 21 круг) | Последний круг! | Первое… Двадцатое место, daarna ‘21-е место’ | 31,4 |
Het decimaalteken hoort bij wat de stem leest: een Nederlandse, Italiaanse, Poolse of Russische stem zegt ‘31,4’ correct uit, een Japanse, Chinese of Koreaanse stem ‘31.4’. In het Frans geldt het enkelvoud onder twee: ‘1.4 seconde’. Het Pools en het Russisch hebben drie vormen (‘2 minuty’, ‘5 minut’) en zeggen ‘jedna’, ‘dwie’, ‘одна’, ‘две’ in het vrouwelijk (‘dwie minuty’, ‘одна минута’); het Japans, het Chinees en het Koreaans tellen de ronden met hun telwoord (周, 圈, 바퀴). Voorbeeld in volledige lezing: ‘1分2.4秒’ in het Japans, ‘одна минута и 2,4 секунды’ in het Russisch.
De tien manieren om een tijd te lezen
Elke atleet heeft zijn eigen leeswijze (FINISH, Tijden lezen); dit is wat een ronde van 62,456 s oplevert. De decimalen worden afgekapt, nooit afgerond: de stem zegt dezelfde tijd als het scorebord.
| Leeswijze (label in FINISH en VOICE) | Gezegd | Voor wie |
|---|---|---|
| Volledig | ‘1 minute et 2.4 secondes’ | Het publiek |
| Met punt (standaard) | ‘62.4’ | Korte rondetijden |
| Zonder punt | ‘62 4’ (‘tweeënzestig, vier’) | Korter om te zeggen |
| Laatste seconde | ‘2 4’ | De trainer die het tiental kent |
| Punt en honderdsten | ‘62.45’ | Tot op het honderdste |
| Laatste seconde en honderdsten | ‘2 45’ | Laatste cijfer en honderdsten |
| Minuten | ‘1:02.45’ | Minuten en honderdsten |
| Minuten tot op het tiende | ‘1:02.4’ | |
| Minuten tot op de seconde | ‘1:02’ | |
| Minuten tot op het duizendste | ‘1:02.456’ |
Boven 5 minuten gaan de leeswijzen in seconden over op minuten (‘5:12.40’ in plaats van ‘312.4’).
Verstreken en resterende tijd van een race op tijd
In een race op tijd zou ‘Temps écoulé 6 minutes et 12.4 secondes’ bij elke ronde te precies en te eentonig zijn. VOICE rondt af naargelang de voortgang: grof ver van het einde, fijn dicht bij het einde, en herhaalt geen tijd die voor deze race al is gezegd. In een race van 20 minuten hoort u ‘Reste 18 minutes’, een paar ronden niets, daarna ‘Reste 16 minutes’… en, op 40 s van het einde, ‘Reste 45 secondes’. Een race ‘tijd + ronde’ zegt ‘Dernier tour!’ zodra de tijd verstreken is.
De wachtrij van omroepen
Een zin duurt twee tot vier seconden; de ronden komen in pakketten binnen wanneer een groep de lijn passeert. De zinnen wachten dus in een wachtrij, met regels, want een te late omroep is erger dan geen omroep:
- Eén rondeomroep per atleet. Als de atleet al een wachtende omroep heeft, vervangt de nieuwe (de laatste ronde) die.
- Een korte wachtrij. Hoogstens zes rondeomroepen; daarboven vervalt de oudste.
- Een te oude omroep wordt niet uitgesproken. Na meer dan twaalf seconden wachten wordt hij weggegooid op het moment dat hij aan de beurt is.
- Het belangrijke gaat voor. De eindtijd, een uitschakeling, een annotatie, de start en een getypt bericht gaan voor de ronden en worden nooit weggegooid.
Elke weggegooide omroep wordt in het logboek genoteerd als ‘verworpen’, met de reden: ‘remplacée’ (vervangen), ‘file pleine’ (wachtrij vol), ‘trop vieille’ (te oud). De drie drempels zijn instelbaar: Wachtrij.
De eindaftelling
Aan het einde van een (omgeroepen) race op tijd zegt VOICE ‘5… 4… 3… 2… 1… Terminé!’, elk woord op zijn seconde, op de tijd van FINISH, het laatste precies op het moment dat de tijd verstreken is. Elk woord wordt vooraf voorbereid en net voor zijn seconde gestart (voorsprong); het onderbreekt de lopende zin. Tijdens de laatste tien seconden spreekt voor deze race alleen het aftellen. Een VOICE dat 2 s voor het einde start, zegt ‘2… 1… Terminé!’.
De bel
Op de langebaan berekent FINISH wanneer een atleet aan zijn laatste ronde begint en verstuurt de bel; VOICE laat die klinken via de geluidsinstallatie en onderbreekt de lopende zin. Een bel die meer dan twee seconden te laat binnenkomt, klinkt niet: hij zou op een andere doorkomst vallen. Het geluid: WAV-bestand van de bel.
In een eliminatierace geeft FINISH het aantal atleten dat in de beginnende ronde afvalt; VOICE laat de bel volgen door een zin, in de taal van de computer (twee computers in het Frans en in het Engels zeggen hem elk in hun eigen taal):
| Taal | Eén atleet | Meerdere |
|---|---|---|
| Français | Au prochain tour, 1 coureur sera éliminé. | Au prochain tour, 2 coureurs seront éliminés. |
| English | At the end of the next lap, 1 athlete will be eliminated. | At the end of the next lap, 2 athletes will be eliminated. |
| Nederlands | Na de volgende ronde valt 1 deelnemer af. | Na de volgende ronde vallen 2 deelnemers af. |
| Español | En la próxima vuelta, 1 corredor será eliminado. | En la próxima vuelta, 2 corredores serán eliminados. |
| Deutsch | Nach der nächsten Runde scheidet 1 Teilnehmer aus. | Nach der nächsten Runde scheiden 2 Teilnehmer aus. |
| Italiano | Al prossimo giro sarà eliminato 1 atleta. | Al prossimo giro saranno eliminati 2 atleti. |
| Polski | Po następnym okrążeniu odpadnie jedna osoba. | Po następnym okrążeniu odpadną dwie osoby. (5: odpadnie 5 osób.) |
| 日本語 | 次の周回で1人が脱落します。 | 次の周回で2人が脱落します。 |
| 中文(普通话) | 下一圈结束时,将淘汰1名选手。 | 下一圈结束时,将淘汰2名选手。 |
| 한국어 | 다음 바퀴가 끝나면 1명이 탈락합니다. | 다음 바퀴가 끝나면 2명이 탈락합니다. |
| Русский | После следующего круга выбывает 1 участник. | После следующего круга выбывают 2 участника. (5: участников) |
Wat VOICE niet zegt
- Records. FINISH kent de records en toont ze op de scoreborden, maar VOICE roept geen ‘baanrecord’ om: er is geen recordomroep. Om er een te melden, typt u het in Bericht uitspreken.
- Klassementen en uitslagen van een onderdeel of een wedstrijd: alleen wat er op de baan gebeurt, atleet per atleet.
- De voorbije ronden bij een VOICE dat te laat is gestart, en ook niet de start van een race die al meer dan tien seconden geleden vertrokken is.